Wet DBA in het onderwijs: schijnzelfstandigheid voorkomen
Voor zzp-docenten en trainers: het concrete risico, een voorbeeld en hoe je aantoonbaar zelfstandig blijft.
Laatst bijgewerkt: 28 juni 2026
Docent-zzp'ers lopen risico bij vaste lesroosters, langdurige inzet en het uitvoeren van dezelfde taken als docenten in loondienst. Zelfstandigheid blijkt uit afgebakende opdrachten, eigen lesmateriaal/methode en meerdere opdrachtgevers.
Het risico in het onderwijs
Structureel lesgeven volgens het rooster en curriculum van één onderwijsinstelling, ingebed als reguliere docent, lijkt op een dienstverband.
Voorbeeld
Een docent die het hele schooljaar vaste lesuren volgens het rooster van één school verzorgt, loopt een verhoogd risico.
Wat geldt er in 2026?
- Sinds 1 januari 2025 houdt de Belastingdienst weer strenger toezicht op schijnzelfstandigheid.
- 2025 was een overgangsjaar: geen boetes, wel mogelijke correcties.
- In 2026 volgt een zachte landing — boetes alleen bij opzet of grove schuld. Een naheffing kan terugwerken tot 1 januari 2025.
- Bestaande modelovereenkomsten blijven geldig tot en met 31 december 2029, maar de feitelijke samenwerking (niet het papier) bepaalt je status.
- Zowel opdrachtgever als opdrachtnemer zijn samen verantwoordelijk.
Zo blijf je aantoonbaar zelfstandig
- Werk voor meerdere opdrachtgevers en spreid je omzet.
- Hanteer een eigen tarief en onderhandel zelf over je voorwaarden.
- Leg resultaatgerichte opdrachten vast in plaats van "meewerken".
- Zorg dat de feitelijke werkwijze klopt met de overeenkomst.
- Laat je overeenkomsten periodiek toetsen op DBA-risico's.
Wet DBA in het onderwijs — vragen
Bij structurele, ingeroosterde inzet ontstaat snel het beeld van een dienstverband. Werk met afgebakende opdrachten en meerdere opdrachtgevers.
Eigen methode en materiaal, resultaatgerichte afspraken, eigen tarief en spreiding over opdrachtgevers.
Wet DBA in andere branches
Wet DBA in de zorg
Zorg-zzp'ers lopen extra risico op de Wet DBA omdat het werk vaak op locatie, in roosters en onder instructie …
Lees verder →Wet DBA in de ICT
ICT-zzp'ers lopen risico bij lange, exclusieve opdrachten binnen één opdrachtgever met aansturing door een tea…
Lees verder →Wet DBA in de bouw
Bouw-zzp'ers lopen risico wanneer ze onder leiding van een aannemer meewerken op vaste tijden met materiaal va…
Lees verder →Blijf DBA-proof in het onderwijs.
Je AI-jurist toetst je opdrachten op schijnzelfstandigheid, stelt DBA-proof overeenkomsten op en houdt je dossier op orde.
Probeer eenmanszaak.ai gratis Geen creditcard nodig · in 5 minuten ingericht · maandelijks opzegbaar