Wet DBA in de creatieve sector: schijnzelfstandigheid voorkomen
Voor freelance ontwerpers, fotografen en makers: het concrete risico, een voorbeeld en hoe je aantoonbaar zelfstandig blijft.
Laatst bijgewerkt: 28 juni 2026
Creatieve freelancers zijn meestal goed te onderscheiden van werknemers door projectmatig werk, eigen apparatuur en meerdere opdrachtgevers. Risico ontstaat bij langdurige, exclusieve inzet als 'vaste' huisontwerper onder aansturing.
Het risico in de creatieve sector
Fulltime en langdurig als enige ontwerper/fotograaf voor één opdrachtgever werken, aangestuurd als teamlid, kan als dienstverband worden gezien.
Voorbeeld
Een ontwerper die maandenlang fulltime op kantoor bij één klant meedraait als de facto vaste medewerker, loopt risico.
Wat geldt er in 2026?
- Sinds 1 januari 2025 houdt de Belastingdienst weer strenger toezicht op schijnzelfstandigheid.
- 2025 was een overgangsjaar: geen boetes, wel mogelijke correcties.
- In 2026 volgt een zachte landing — boetes alleen bij opzet of grove schuld. Een naheffing kan terugwerken tot 1 januari 2025.
- Bestaande modelovereenkomsten blijven geldig tot en met 31 december 2029, maar de feitelijke samenwerking (niet het papier) bepaalt je status.
- Zowel opdrachtgever als opdrachtnemer zijn samen verantwoordelijk.
Zo blijf je aantoonbaar zelfstandig
- Werk voor meerdere opdrachtgevers en spreid je omzet.
- Hanteer een eigen tarief en onderhandel zelf over je voorwaarden.
- Leg resultaatgerichte opdrachten vast in plaats van "meewerken".
- Zorg dat de feitelijke werkwijze klopt met de overeenkomst.
- Laat je overeenkomsten periodiek toetsen op DBA-risico's.
Wet DBA in de creatieve sector — vragen
Vaak wel: projectwerk, eigen apparatuur en meerdere klanten wijzen op ondernemerschap. Let op bij langdurige exclusieve inzet.
Werk per opdracht/project, gebruik eigen apparatuur, spreid over opdrachtgevers en leg resultaatafspraken vast.
Wet DBA in andere branches
Wet DBA in de zorg
Zorg-zzp'ers lopen extra risico op de Wet DBA omdat het werk vaak op locatie, in roosters en onder instructie …
Lees verder →Wet DBA in de ICT
ICT-zzp'ers lopen risico bij lange, exclusieve opdrachten binnen één opdrachtgever met aansturing door een tea…
Lees verder →Wet DBA in de bouw
Bouw-zzp'ers lopen risico wanneer ze onder leiding van een aannemer meewerken op vaste tijden met materiaal va…
Lees verder →Blijf DBA-proof in de creatieve sector.
Je AI-jurist toetst je opdrachten op schijnzelfstandigheid, stelt DBA-proof overeenkomsten op en houdt je dossier op orde.
Probeer eenmanszaak.ai gratis Geen creditcard nodig · in 5 minuten ingericht · maandelijks opzegbaar